ศึกแก้รัฐธรรมนูญ ! บทพิสูจน์ “กล้าธรรม” พรรคฝ่ายค้าน หรือพรรคฝ่ายคอย ?

รัฐธรรมนูญปี 2560 ถูกออกแบบมาให้แก้ไขได้ยาก กลไกสกัดกั้นไม่ได้มีเพียงแค่ด่านของสมาชิกวุฒิสภา (สว.) เท่านั้น แต่ยังมีการวางกับดักทางคณิตศาสตร์การเมืองซ่อนไว้ในกระบวนการรัฐสภา โดยเฉพาะในวาระที่ 3 (ขั้นเห็นชอบ) ที่บังคับว่าต้องอาศัยเสียงสนับสนุนจากพรรคฝ่ายค้านด้วย

เงื่อนไขตามมาตรา 256 ระบุชัดเจนว่า การจะผ่านร่างแก้ไขรัฐธรรมนูญในวาระ 3 ได้ นอกจากจะต้องได้เสียงเห็นชอบเกินกึ่งหนึ่งของรัฐสภา และมีเสียง สว. สนับสนุนไม่น้อยกว่า 1 ใน 3 แล้ว ยังต้องมีเสียง สส. จากพรรคฝ่ายค้านเห็นชอบด้วยไม่น้อยกว่าร้อยละ 20

1. พรรคกล้าธรรม กุญแจทองคำในการแก้ไขรัฐธรรมนูญ

เมื่อกางตัวเลข สส. ล่าสุดที่คณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) รับรองผล สัดส่วนในสภาถูกแบ่งออกเป็น:

ซีกรัฐบาล: 290 เสียง

ซีกฝ่ายค้าน: 209 เสียง

เมื่อนำกฎ “ร้อยละ 20 ของพรรคร่วมฝ่ายค้าน” มาคำนวณจากฐาน 209 เสียง เท่ากับว่า “พรรคภูมิใจไทย” จะต้องหาเสียงสนับสนุนจาก สส. ฝ่ายค้านให้ได้อย่างน้อย 42 เสียง ร่างแก้ไขรัฐธรรมนูญของฟากรัฐบาลถึงจะสามารถเดินหน้าต่อไปได้

ในความเป็นจริง “พรรคประชาชน” ที่มีถึง 120 เสียง เป็นคู่ขัดแย้งกับพรรคภูมิใจไทยในศึกแก้รัฐธรรมนูญโดยตรง จึงไม่มีทางที่จะให้ความร่วมมือ และต่อให้รัฐบาลสามารถเดินเกมดึงเสียงจาก “พรรคประชาธิปัตย์” มาได้ทั้งพรรค (21 เสียง) ตัวเลขก็ยังคงห่างไกลจากเส้นตาย 42 เสียงอยู่ดี

สถานการณ์นี้ส่งผลให้ “พรรคกล้าธรรม” ที่มี สส. ในมือถึง 58 เสียง ซึ่งทะลุเพดาน 42 เสียงไปแล้ว กลายเป็นกุญแจทองคำที่จะทำให้ “พรรคภูมิใจไทย” ชนะในศึกแก้ไขรัฐธรรมนูญ

2. ฝ่ายค้าน หรือ ฝ่ายคอย ?

สมการทั้งหมดส่งผลให้ “พรรคกล้าธรรม” กลายเป็นตัวแปรสำคัญที่สุดในศึกประลองกำลังระหว่าง “พรรคภูมิใจไทย” กับ “พรรคประชาชน”

สิ่งที่ต้องติดตามและก่อให้เกิดคำถามคือ ท่าทีของ “พรรคกล้าธรรม” หลังจากนี้จะเลือกจุดยืนแบบไหน ? พวกเขาจะยืนหยัดทำหน้าที่ “พรรคฝ่ายค้าน” อย่างเต็มตัว หรือจะแสดงออกให้เห็นชัดเจนว่า เป็นเพียง “พรรคฝ่ายคอย” ที่พร้อมยกมือสนับสนุนร่างของพรรคภูมิใจไทย เพื่อเปิดโอกาสในการเข้าร่วมรัฐบาลในอนาคต ?

บทความโดย ศราวุธ เอี่ยมเซี่ยม