"ป้อม ภาวุธ" จากเจ้าพ่ออีคอมเมิร์ซ สู่ สส.สายเทค ถล่ม TH-AI Passport

การเมืองในสภาผู้แทนราษฎรสัปดาห์นี้ถูกยกระดับความเข้มข้นขึ้นอย่างมีนัยยะ เมื่อ “ป้อม-ภาวุธ พงษ์วิทยภานุ” สส. บัญชีรายชื่อ พรรคประชาชน เปิดหน้าชนกับ “ไชยชนก ชิดชอบ” รมว.กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม จากพรรคภูมิใจไทย เพื่อชำแหละโครงการ “TH-AI Passport” แจกสิทธิการใช้งาน AI ให้ประชาชน มูลค่ากว่า 1,600 ล้านบาท

ปฏิบัติการครั้งนี้สร้างความสั่นสะเทือนให้กับรัฐบาล เพราะไม่ใช่การสาดโคลนด้วยวาทศิลป์ แต่คือการใช้ “เทคโนโลยี” มาจับผิดการทุจริต

ภาวุธกางข้อมูล Digital Footprint ชี้ให้เห็นความผิดปกติของ TOR ที่เร่งรัดจบภายใน 34 วัน และตามแกะรอยการ “ล็อกสเปก” ที่ส่อเค้าเอื้อประโยชน์ให้กลุ่มทุนเดิมและเครือข่ายพื้นที่บุรีรัมย์

น้ำหนักของการอภิปรายที่ทำให้ขั้วอำนาจรัฐต้องสะดุ้ง มาจากร่องรอยบาดแผลและประสบการณ์จริงของ “ภาวุธ” ในฐานะผู้รอดชีวิตจากสงครามเทคโนโลยี

1. ที่มาของฉายา “เจ้าพ่ออีคอมเมิร์ซ”

ฉายา “เจ้าพ่ออีคอมเมิร์ซ” ของ “ภาวุธ” ไม่ใช่คำเปรียบเปรยที่ได้มาแบบฉาบฉวย แต่แลกมาด้วยการบุกเบิกและเอาตัวรอดในสมรภูมิธุรกิจที่โหดร้ายที่สุด

ย้อนกลับไปในปี 2542 ในยุคที่อินเทอร์เน็ตไทยยังเพิ่งตั้งไข่ เขาคือคนแรกๆ ที่ลงมือถางป่าสร้าง TARAD.com เปลี่ยนโลกการค้าออฟไลน์ให้กลายเป็นตลาดดิจิทัล

เส้นทางของเขาคือหน้าประวัติศาสตร์ของวงการเทคฯ ไทย “ภาวุธ” คือสตาร์ทอัปรายแรกๆ ที่สามารถดึงเม็ดเงินมหาศาลจาก Rakuten ยักษ์ใหญ่อีคอมเมิร์ซญี่ปุ่นมาร่วมทุนได้สำเร็จ และในเวลาต่อมาก็ดึงทุนระดับชาติอย่าง TCC Group เข้ามาเป็นพาร์ทเนอร์

แต่จุดที่พิสูจน์ความเป็น “ของจริง” คือช่วงที่แพลตฟอร์มข้ามชาติอย่าง Shopee และ Lazada บุกเข้ามาทุ่มตลาดด้วยกลยุทธ์ “เผาเงิน” แจกส่วนลดมหาศาลเพื่อกินรวบเบ็ดเสร็จ

ในขณะที่แพลตฟอร์มไทยรายอื่นล้มหายตายจาก “ภาวุธ” เลือกที่จะไม่กระโดดลงไปตายในสงครามราคา เขาพลิกเกมอย่างชาญฉลาด ทรานส์ฟอร์ม TARAD.com จากตลาดกลาง สู่การเป็นผู้ให้บริการ U-Commerce (Universal Commerce) วางระบบหลังบ้านให้ SME ไทยสู้อย่างแข็งแกร่งในทุกช่องทาง

พร้อมกับสร้าง PaySolutions ระบบชำระเงินออนไลน์แห่งแรกของไทย และ Creden.co แพลตฟอร์มจัดการ Big Data ระดับประเทศ ทั้งหมดนี้คือระบบนิเวศที่เขาสร้างขึ้นด้วยสองมือ

2. จากรอยแผลธุรกิจ สู่มีดผ่าตัดทางการเมือง

ประสบการณ์กว่าสองทศวรรษในการสร้างโครงสร้างพื้นฐานทางดิจิทัล ทำให้ “ภาวุธ” เห็นความพังทลายของระบบเศรษฐกิจด้วยตาตัวเอง เขาเป็นประจักษ์พยานที่เห็น SME ไทยถูกทุนต่างชาติกลืนกินผ่านช่องโหว่ทางภาษีและโลจิสติกส์ โดยที่กลไกรัฐไร้ความสามารถในการปกป้อง

การเข้าใจสถาปัตยกรรมระบบขั้นลึก ทั้งเรื่อง Payment Gateway และ Big Data ทำให้เขามองทะลุถึงโครงสร้างอำนาจที่ซ่อนอยู่ในตัวหนังสือ

เมื่อภาวุธหยิบเอกสาร TOR โครงการรัฐมาอ่าน เขาไม่ได้อ่านในฐานะนักการเมืองที่หาช่องโจมตี แต่เขาอ่านในฐานะ “วิศวกรระบบ” ที่มองขาดกระจุยว่า การเขียนสเปกแบบนี้กำลังบล็อกใคร และเปิดประตูหลังบ้านทิ้งไว้ให้ใครเข้ามากินรวบ

3. สมรภูมิใหม่: “Big Data” ปะทะ “เครือข่ายอำนาจรัฐ”

จากคนที่วิพากษ์วิจารณ์ความล้าหลังของนโยบายรัฐอยู่รอบนอก “ภาวุธ” ตัดสินใจสวมเสื้อพรรคประชาชน คว้าเก้าอี้ สส. บัญชีรายชื่อ ลำดับที่ 7 ในการเลือกตั้งปี 2569 เพื่อนำอาวุธที่เขาถนัดที่สุดมาใช้ในสภา

ปฏิบัติการถล่มโครงการ TH-AI Passport จึงเป็นสัญญาณเตือนภัยโดยตรงถึงเครือข่ายอำนาจรัฐปัจจุบัน นี่คือภาพจำลองการปะทะกันของโครงสร้างสองขั้ว

ขั้วหนึ่งคือวิธีคิดแบบ “ตรรกะและวิทยาศาสตร์” ที่แกะรอยการทุจริตด้วย Data ส่วนอีกขั้วคือ “ระบบอุปถัมภ์และทุนการเมืองผูกขาด” ที่คุ้นเคยกับการจัดสรรงบประมาณผ่านคอนเนกชันและระบบบ้านใหญ่

เมื่อการตรวจสอบในสภาถูกอัปเกรดจากการใช้โวหาร มาเป็นการกางข้อมูลเชิงลึกและงัดหลักฐานดิจิทัลชนกัน

แบบถึงลูกถึงคน การเมืองระบบเครือข่ายจะซ่อนตัวอย่างไรในยุคที่ทุกอย่างทิ้งร่องรอยไว้บนเซิร์ฟเวอร์ ?

“ปรากฏการณ์ของ ‘ป้อม ภาวุธ’ ในวันนี้ สะท้อนภาพการตรวจสอบงบประมาณรัฐด้วยบรรทัดฐานใหม่ ซึ่งเป็นโจทย์ที่ฝ่ายกุมอำนาจไม่อาจใช้เพียงเกมการเมืองแบบเดิมมารับมือได้อีกต่อไป”

บทความโดย ศราวุธ เอี่ยมเซี่ยม