เมื่ออุตสาหกรรมสื่อเปลี่ยนไว ครีเอเตอร์ไทย จะไปทางไหนดี ?

ในยุคที่เทคโนโลยีเข้ามา Disrupt ทุกวงการ อุตสาหกรรมสื่อคือหนึ่งในสมรภูมิที่ได้รับแรงกระแทกหนักที่สุด

แล้วอย่างนี้ “ครีเอเตอร์ไทย” จะไปทางไหน ?

มาร่วมค้นหาคำตอบจากงานเสวนา “เมื่อโลกสื่อหมุนไว ถ้าไม่ปรับตัวใหม่ เราอาจหลุดวงโคจร! อุตสาหกรรมคอนเทนต์มุ่งไปทางไหน ?” ซึ่งได้รับเกียรติจาก “ระวี ตะวันธรงค์” ผู้บริหารและผู้เชี่ยวชาญสื่อสารมวลชนและสื่อดิจิทัลในประเทศไทย และ “วิรัตน์ เฮงคงดี” กรรมการบริษัทและผู้อำนวยการสร้างบริษัท คาร์แมนไลน์สตูดิโอ จำกัด ในฐานะวิทยากร โดยมี “ศุภชาติ ศุภเมธี” เป็นผู้ดำเนินรายการ

1. จากยุคผูกขาดสื่อ สู่ยุคที่ครีเอเตอร์ต้อง “ตั้งโจทย์เอง”

“วิรัตน์” ชี้ให้เห็นว่า ในอดีตสื่อกระแสหลักอย่างโทรทัศน์ วิทยุ หรือหนังสือพิมพ์ เป็นผู้ผูกขาดช่องทางการรับสาร คนทำงานคอนเทนต์เพียงแค่ “ทำตามโจทย์” ที่ได้รับมอบหมาย แต่ปัจจุบัน แพลตฟอร์มเปิดกว้างจนทุกคนสามารถเป็นครีเอเตอร์ได้ สิ่งที่เปลี่ยนไปมากที่สุดคือ “เราต้องเป็นผู้กำหนดโจทย์เอง”

พฤติกรรมการรับชมก็เปลี่ยนไปอย่างสิ้นเชิง “วิรัตน์” ยกตัวอย่างจากธุรกิจอพาร์ตเมนต์ของตนเองว่า ผู้เช่าที่อายุต่ำกว่า 28 ปี กว่า 98% ไม่มีโทรทัศน์ในห้องพัก นี่คือสัญญาณเตือนว่า สื่อดั้งเดิมกำลังเผชิญความท้าทายอย่างหนัก

2. ปรับ Mindset เกี่ยวกับ AI

เมื่อพูดถึง AI “ระวี” เน้นย้ำว่าเราต้องปรับ Mindset ใหม่ AI ไม่ใช่แค่เครื่องมือหรือแอปพลิเคชัน แต่เปรียบเสมือน “อินเทอร์เน็ต” ที่เข้ามาพลิกโฉมโลก AI มีความสามารถและรวดเร็วกว่ามนุษย์มาก สิ่งที่จะทำให้เราเหนือกว่า AI คือ “ความเป็นมนุษย์” และการป้อนข้อมูลอย่างชาญฉลาด

ในขณะเดียวกัน “วิรัตน์” ได้เสริมถึงประโยชน์ของ AI ในอุตสาหกรรมภาพยนตร์ว่า AI ช่วยลดต้นทุนและเวลาในทุกขั้นตอน ตั้งแต่การหาข้อมูลเชิงลึกสำหรับการเขียนบท ไปจนถึงการทำ Storyboard เพื่อจำลองภาพก่อนออกกองถ่ายทำจริง ซึ่งช่วยประหยัดงบประมาณได้อย่างมหาศาล

3. หมดยุควิ่งตามกระแส เพราะกลุ่มคนดูแตกย่อย

หนึ่งในภาพจำที่ผิดพลาดของคนทำสื่อคือการวิ่งตามกระแส “ระวี” อธิบายว่า “เทรนด์ไม่มีอยู่จริงอีกต่อไป” ประเทศไทยมักมีวัฒนธรรมแบบ Copy & Paste เห็นใครทำอะไรดีก็ทำตามจนล้นตลาด (เช่น ปรากฏการณ์ร้านสตรอว์เบอร์รีเรียงรายริมทาง)

แต่ปัจจุบันอัลกอริทึมไม่ได้ให้ความสำคัญกับยอดผู้ติดตาม (Followers) อีกต่อไป แต่เน้นที่ “ระยะเวลาในการรับชม” และความสนใจเฉพาะกลุ่ม การทำคอนเทนต์จึงต้องเจาะจงกลุ่มเป้าหมายให้ชัดเจน เพราะคนดูถูกแบ่งย่อย

ดังนั้น ครีเอเตอร์ต้องรู้ว่าตนเองกำลังสื่อสารกับใคร และสร้างคอนเทนต์ที่มีคุณค่ามากพอให้คนหยุดดูและเชื่อถือ

4. ปัจจัยที่กำหนดทิศทางคอนเทนต์ในอนาคต

“ระวี” ได้สรุปปัจจัยระดับโลก (Global Situation) 5 ข้อ ที่จะกำหนดทิศทางคอนเทนต์ในอนาคต ได้แก่

(1) Geopolitics (ภูมิรัฐศาสตร์) : ศูนย์กลางความสนใจของโลกกำลังย้ายมาที่ฝั่งเอเชีย คอนเทนต์ควรเจาะตลาดใหม่ๆ อย่าง จีน อินเดีย หรือไต้หวัน มากกว่าการมุ่งเน้นแค่ฝั่งตะวันตก

 (2) Economics (เศรษฐศาสตร์การบริโภค) : ผู้คนระมัดระวังการใช้จ่ายมากขึ้น คอนเทนต์ประเภทอวดความรวยจะได้รับความนิยมน้อยลง คนจะให้ความสำคัญกับปัจจัย 4 และความคุ้มค่า

 (3) Climate Change (วิกฤตสิ่งแวดล้อม) : เป็นหัวข้อที่โลกให้งบประมาณสนับสนุนสูงมาก แต่ยังมีครีเอเตอร์ไทยทำเนื้อหาเชิงลึกในด้านนี้น้อย

 (4) Mental Health (สุขภาพจิต) : ความเครียดจากสังคมและเศรษฐกิจ ทำให้ผู้คนมองหาคอนเทนต์ที่ช่วยเยียวยาจิตใจ เช่น พอดแคสต์ หรือ คลิปเสียง ธรรมชาติ

 (5) Maslow’s Hierarchy of Needs (ความต้องการของมนุษย์) : การสร้างคอนเทนต์ต้องตอบโจทย์ขั้นสูงสุดคือ “การสร้างความไว้วางใจ (Trust)” และต้องสร้างประโยชน์ให้กับชีวิตของผู้รับชมอย่างแท้จริง

5. อาวุธที่ทรงพลังที่สุดคือ “ความรู้จริง” ในแบบฉบับของตัวเรา

ท้ายที่สุดแล้ว ท่ามกลางกระแสโลกที่หมุนไว “วิรัตน์” ให้ข้อคิดว่า ครีเอเตอร์ไม่ต้องฝืนทำในสิ่งที่ไม่ถนัดเพียงเพราะมันเป็นเทรนด์ แต่ให้ค้นหา “จุดแข็ง” ของตัวเอง ถามตัวเองว่า “เรามีความรู้เรื่องอะไรที่ลึกซึ้งกว่าคนอื่น ?” และเริ่มต้นจากความได้เปรียบนั้น

สอดคล้องกับ “ระวี” ที่ตอกย้ำว่า ครีเอเตอร์ที่ประสบความสำเร็จล้วนเริ่มต้นจาก “Passion” และ “Insight” เมื่อเราอินกับเรื่องใดเรื่องหนึ่งอย่างแท้จริง สายตาและวิธีการเล่าเรื่องของเราจะทรงพลัง และสามารถสร้างคอนเทนต์ที่มีคุณค่าจนคนดูสัมผัสได้

—————————–

ที่มา : การจัดอบรม “The Creators #2” โครงการอัพสกิลนักสร้างสรรค์เนื้อหาเพื่อส่งเสริมศักยภาพบุคลากรในอุตสาหกรรมภาพยนตร์ ละคร   ซีรีส์ สารคดี และแอนิเมชัน ณ กาลนาน ริเวอร์ไซด์ รีสอร์ท อำเภอปากเกร็ด จังหวัดนนทบุรี โดยสมาพันธ์สมาคมวิชาชีพวิทยุกระจายเสียงและวิทยุโทรทัศน์ (RTBPF) และได้รับการสนับสนุนจากกรมส่งเสริมวัฒนธรรม โดยกระทรวงวัฒนธรรม