รู้จัก “ต่อศักดิ์ โชติมงคล” กุนซือชัชชาติ ที่มาวาทกรรม “ระบอบอากง”

รู้จัก “ต่อศักดิ์ โชติมงคล” กุนซือชัชชาติ ที่มาวาทกรรม “ระบอบอากง”

ในสมรภูมิการเมือง ไม่ว่าระดับชาติหรือท้องถิ่น ยุทธวิธีหนึ่งที่มักถูกงัดออกมาใช้นั่นก็คือ “หากตีแม่ทัพยาก ให้เล็งไปที่กุนซือ”

ในการเลือกตั้งผู้ว่าฯ กทม. ปี 2569 ภาพจำของ “ชัชชาติ สิทธิพันธุ์” คือผู้บริหารที่ทำงานหนัก ติดดิน และมีภาพลักษณ์โปร่งใสเป็นเกราะคุ้มกันชั้นดี

การพุ่งเป้าโจมตีไปที่ตัว “ชัชชาติ” ตรงๆ จึงไม่ใช่เรื่องง่าย จึงมีการผุดยุทธวิธี “ตีวัวกระทบคราด” เบนเข็มไปยังกุนซือผู้อยู่หลังม่าน “ต่อศักดิ์ โชติมงคล” ประธานที่ปรึกษาผู้ว่าฯ กทม. ที่มาของวาทกรรม “ระบอบอากง” ที่ดังกระหึ่มในช่วงเวลานี้

1. ต่อศักดิ์ – ชัชชาติ สายเลือดอินทาเนีย

ความสัมพันธ์ระหว่าง “ชัชชาติ” กับ “ต่อศักดิ์” สร้างขึ้นบนรากฐานของสายเลือดอินทาเนีย “ต่อศักดิ์” จบวิศวกรรมโยธา จุฬาฯ (วศ.18) เป็นรุ่นพี่ของชัชชาติ (วศ.26) ความเป็นพี่น้องร่วมสถาบันทำให้เกิดความไว้วางใจระดับสูง และมีวิธีคิดประเมินปัญหาเชิงโครงสร้างด้วย “ตรรกะวิศวกร” แบบเดียวกัน

ประสบการณ์การทำงานของ “ต่อศักดิ์” ถือว่าโชกโชน เขาเคยผ่านการรับแรงเสียดทานในฐานะ ผู้อำนวยการโรงงานยาสูบ กระทรวงการคลัง ซึ่งต้องใช้ชั้นเชิงสูงในการบริหารองค์กรใหญ่ รับมือสหภาพแรงงาน และประสานขั้วอำนาจการเมืองระดับชาติ

นอกจากนี้ ในซีกของภาคเอกชน เขายังเคยเป็นกรรมการและผู้ถือหุ้นในบริษัทหลายแห่ง โดยเฉพาะกลุ่มอสังหาฯ และรับเหมาก่อสร้าง ทำให้เขาเข้าใจกลไกการจัดซื้อจัดจ้าง ข้อต่อทางกฎหมาย และการเจรจาผลประโยชน์อย่างทะลุปรุโปร่ง

2. แม่บ้าน 216 นโยบาย สู่ผู้ทลาย “ไซโล” กทม.

ในศึกเลือกตั้งผู้ว่าฯ กทม. ปี 2565 “ต่อศักดิ์” คือ “แม่บ้าน” ที่คอยจัดลำดับความสำคัญของ 216 นโยบาย และผสานรอยร้าวระหว่างคนรุ่นใหม่กับฐานเสียงเดิม

เมื่อ “ชัชชาติ” ก้าวเข้าสู่ศาลาว่าการ กทม. บทบาทของ “ต่อศักดิ์” คือการ “ทลายไซโล” แก้ปัญหาเรื้อรังของ กทม. ที่ต่างฝ่ายต่างทำงาน เขาใช้เวทีการประชุมแนวดิ่งบังคับให้สำนักและเขตมีเป้าหมายร่วมกัน ผลักดันระบบตัวชี้วัด (KPI) ผ่านเครื่องมือดิจิทัล และคอยเคลียร์ปมข้อกฎหมายอยู่เบื้องหลัง โดยปล่อยให้รองผู้ว่าฯ และทีมงานเป็นผู้ลุยงานหน้าฉาก

แต่ทว่า ความเก๋าเกมและการกุมสภาพการบริหารหลังบ้านทั้งหมดนี้เอง ที่กลายเป็นดาบสองคมเมื่อเข้าสู่ฤดูเลือกตั้งครั้งใหม่

3. จาก “สรรพนามแห่งความเคารพ” สู่เครื่องมือทางการเมือง

จุดเริ่มต้นของคำว่า “อากง” ไม่ได้มีความซับซ้อน เป็นเพียงสรรพนามที่คนในทีมงานใช้เรียก “ต่อศักดิ์” ด้วยวัยวุฒิที่เป็นผู้ใหญ่ที่สุด และมีสไตล์แบบ “คนแก้ปัญหา” เวลามีเรื่องจุกจิกหรือข้อกฎหมายที่เด็กๆ ในทีมจัดการไม่ได้ ทุกคนก็จะวิ่งไปหา “อากง” ให้ช่วยเคลียร์ ภาพลักษณ์ของเขาจึงเป็นเหมือนญาติผู้ใหญ่ที่พึ่งพาได้

เมื่อคู่แข่งรู้ว่า กทม. มีกุนซือหลังบ้านที่ทรงอิทธิพล สรรพนามที่ใช้เรียกกันด้วยความเคารพจึงถูกจับมารวมกับคำว่า “ระบอบ” กลายเป็นวาทกรรมทางการเมืองที่ชื่อว่า “ระบอบอากง”

การสร้างวาทกรรมนี้ทำงานอย่างทรงพลังใน 3 มิติ

(1) สร้างภาพมาเฟียเสาชิงช้า

บิดภาพผู้ใหญ่ใจดีให้กลายเป็นระบบครอบครัว ที่มีคนสั่งการสูงสุดนั่งอยู่หลังม่าน ไม่ต้องรับผิดชอบโดยตรง แต่มีอำนาจชี้เป็นชี้ตาย

(2) เชื่อมโยงข้อหาคอร์รัปชัน

เอาวาทกรรมนี้ไปครอบทับข้อกล่าวหาเรื่อง “ส่วยแต่งตั้ง ผอ.เขต 4 ล้านบาท” เพื่อชี้ให้สังคมเห็นว่า ภายใต้ภาพลักษณ์คนดีของ “ชัชชาติ” มีเครือข่ายอุปถัมภ์ซุกซ่อนอยู่

(3) ขุดปูมหลังธุรกิจ

ประสบการณ์ในบริษัทรับเหมาฯ และอสังหาฯ ของต่อศักดิ์ ถูกขุดมาตั้งข้อกังขาถึงความทับซ้อนทางผลประโยชน์ในโครงการจัดซื้อจัดจ้างของ กทม.

4. การเมืองเรื่องของการสร้างแผล

ในท้ายที่สุด “ชัชชาติ” ต้องออกโรงปกป้องกุนซือคู่ใจ โดยพยายามล้างภาพจากวาทกรรมนี้ให้กลับไปเป็นแค่ชื่อทั่วไป พร้อมยืนยันท้าให้คู่แข่งเอาหลักฐานไปยื่น ป.ป.ช.

กรณีของ “ต่อศักดิ์” และวาทกรรม “ระบอบอากง” สะท้อนความเขี้ยวลากดินของการเมืองสนาม กทม. ได้อย่างชัดเจน ฝ่ายตรงข้ามรู้ดีว่าด่า “ชัชชาติ” เรื่องผลงานอาจจะไม่เข้าเป้า จึงเลือกเล่นงานคนคุมหลังบ้านแทน

วาทกรรมนี้ไม่จำเป็นต้องมีหลักฐานใบเสร็จ ไม่ต้องรอศาลตัดสิน แค่ปั่นกระแสให้คนกรุงเกิดความระแวงว่า “ใต้พรมที่ดูสะอาด มีผลประโยชน์ซุกซ่อนอยู่” ก็ถือว่าบรรลุเป้าหมายในการดิสเครดิตแล้ว

บทความโดย ศราวุธ เอี่ยมเซี่ยม