4 scenario คำสั่งศาลฯ คดี 44 สส.พรรคส้ม เสนอแก้ ม.112

วันที่ 24 เมษายน 2569 ถือเป็นอีกหนึ่งวันประวัติศาสตร์ที่จะกำหนดทิศทางของภูมิทัศน์การเมืองไทยอีกครั้ง เมื่อศาลฎีกานัดประชุมพิจารณาคำร้องของคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.) ที่ยื่นเอาผิดอดีต 44 สส. พรรคก้าวไกล ในข้อหาฝ่าฝืนมาตรฐานจริยธรรมอย่างร้ายแรง จากกรณีลงชื่อเสนอแก้ไขประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 112 โดยจะประทับรับฟ้องหรือไม่ ?

ซึ่งในปัจจุบัน มี สส. พรรคประชาชน 10 คน ที่ยังมีชื่อติดร่างแหมาตั้งแต่สมัยเป็น สส.พรรคก้าวไกล และหากอ้างอิงตามรัฐธรรมนูญ มาตรา 235 บทลงโทษสูงสุดของคดีจริยธรรมร้ายแรงคือ การถูกเพิกถอนสิทธิรับสมัครเลือกตั้งตลอดไป ซึ่งก้เท่ากับการถูกประหารชีวิตทางการเมือง

สำหรับทิศทางคำสั่งของศาลฎีกาในชั้นการรับคำร้องนี้ สามารถฉายภาพความเป็นไปได้ออกเป็น 4 ฉากทัศน์ (Scenarios) ดังนี้

Scenario ที่ 1: ศาลฯ ประทับรับฟ้อง และสั่งให้ “หยุดปฏิบัติหน้าที่”

นี่คือฉากทัศน์ที่พรรคประชาชนกังวลมากที่สุดและได้เตรียมแผนรับมือไว้แล้ว หากศาลฎีกาประทับรับฟ้องและมีคำสั่งตามแนวทางปกติของคดีจริยธรรม คือให้ผู้ถูกกล่าวหาหยุดปฏิบัติหน้าที่จนกว่าจะมีคำพิพากษา ซึ่งจะส่งผลให้ สส. ปัจจุบันของพรรคประชาชนทั้ง 10 คน จะต้องเดินออกจากสภาทันที

โดยหนึ่งในนั้นคือ “เท้ง-ณัฐพงษ์ เรืองปัญญาวุฒิ” หัวหน้าพรรคประชาชน การหยุดปฏิบัติหน้าที่ของณัฐพงษ์จะส่งผลต่อการเป็น “ผู้นำฝ่ายค้าน” ซึ่งทางพรรคได้เตรียมการไว้แล้ว นั่นก็คือการผลักดัน “วีระยุทธ กาญจน์ชูฉัตร” ขึ้นมาเป็นหัวหน้าพรรคคนใหม่ เพื่ออุดรอยรั่วและรักษาโควตาตำแหน่งผู้นำฝ่ายค้านตามกลไกของรัฐธรรมนูญให้เดินหน้าต่อไปได้โดยไม่สะดุด

Scenario ที่ 2: ศาลฯ ประทับรับฟ้อง แต่อนุญาตให้ “ปฏิบัติหน้าที่ต่อ”

ในกรณีนี้ ศาลฎีการับคดีไว้พิจารณา แต่ใช้ดุลพินิจ “มีคำสั่งเป็นอย่างอื่น” โดยมองว่ายังไม่มีเหตุให้ต้องระงับการทำหน้าที่ในสภา หรือให้ความคุ้มครองสิทธิในการทำหน้าที่ผู้แทนราษฎรจนกว่าคดีจะถึงที่สุด ส่งผลให้ 10 สส. ประชาชน ยังทำหน้าที่ในสภาต่อไปได้ตามปกติ

Scenario ที่ 3: ศาลฯ “ยกฟ้อง”

หากศาลฎีกามีคำสั่งยกฟ้อง คดีนี้จะจบสิ้นลงทันที คำร้องของ ป.ป.ช. ตกไป 10 สส. พรรคประชาชนจะหลุดพ้นจากชนักติดหลัง สามารถทำหน้าที่และวางแผนการเมืองระยะยาวได้โดยไม่มีเงาของคดีจริยธรรมมาตามหลอกหลอน ถือเป็นการปลดล็อกทางการเมืองครั้งใหญ่ของพรรคส้ม

ฉากทัศน์นี้เป็นฉากทัศน์ที่เป็นผลบวกสูงสุดกับพรรคประชาชน แต่ในทางการเมืองและบริบทกฎหมายที่ผ่านมา ถือว่าเกิดขึ้นได้ยากที่สุด เนื่องจากมีคำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญที่ 3/2567 เป็นสารตั้งต้นที่ระบุว่าการเสนอแก้ ม.112 เข้าข่ายล้มล้างการปกครองฯ

Scenario ที่ 4: ศาลฯ “ยังไม่ประทับรับฟ้อง” สั่งแก้คำร้อง

ฉากทัศน์นี้ออกไปในเชิงเทคนิคทางกฎหมาย โดยศาลอาจพิจารณาเห็นว่าคำร้องของ ป.ป.ช. ยังมีความไม่สมบูรณ์ หรือข้อเท็จจริงในสำนวนยังไม่รัดกุมพอที่จะประทับรับฟ้องได้ทันที
โดยศาลอาจตีกลับ หรือสั่งให้คณะกรรมการ ป.ป.ช. ไปดำเนินการแก้ไขคำร้องเพิ่มเติมให้ถูกต้องครบถ้วน
คดีจะถูกยืดเยื้อออกไป สส. ทั้ง 10 คนยังคงทำหน้าที่ต่อไปได้ตามปกติ ถือเป็นการซื้อเวลาให้พรรคประชาชนได้เตรียมตัวทั้งในแง่ของข้อกฎหมายและการบริหารความเสี่ยงภายในพรรคมากยิ่งขึ้น