นางสาวแนนซี่ - เพลงมาก่อนกาล เมื่อเราเลือก “คำหน้านาม” ไม่ได้

“แนน แนน แนน แนนซี่ เปลี่ยนเป็นชื่อนี้แล้วที่อำเภอ
ในบัตรประชาชนเธอ นั้นยังต้องเจอกับคำว่านาย
ชื่อกิ๊บเก๋เท่ห์เข้าท่า แต่คำนำหน้าเธอว่าบาดใจ”

เนื้อร้องแค่นี้ที่ไม่ต้องไปถึงปลายทางของ Verse ก็บอกถึงบทสรุปเซ็งๆ ของ “นางสาวแนนซี่” เพลงลูกทุ่งจากนักร้องสาว “แมงปอ-ชลธิชา ทองแดง” จากสตูดิโออัลบั้มที่ 4 ในชื่อเดียวกันที่วางขายในปี 2547

เรายอมรับว่าเราได้ยินมันจากรายการ “ชุมทางเสียงทอง” และด้วยความทรงจำอันเลือนราง เราก็ไม่ค่อยเข้าใจด้วยว่าทำไมการที่ชายเปลี่ยนเป็นหญิงทั้งตัวและใจแล้ว จะเปลี่ยนคำนำหน้านามไม่ได้

เนื้อเพลงเล่าถึง “บุญแม้น” ชายที่มีใจไม่ตรงกับเพศกำเนิดผู้เป็นที่ชื่นชอบของกลุ่มเพื่อนสาว ซึ่งเพื่อนๆ ของบุญแม้นเรียกเขาว่า “แนนซี่” และอยากผลักดันให้เพื่อนสาวคนนี้กลายเป็น “นางสาว” อย่างเต็มภาคภูมิด้วยการเปลี่ยนคำนำหน้านามจาก “นายแนนซี่” ให้เป็น “นางสาวแนนซี่” ให้ได้อย่างเต็มภาคภูมิ

แต่สุดท้ายก็ไม่เป็นผล เพราะกฎหมายของรัฐไทยไม่รองรับการเปลี่ยนคำนำหน้านาม และเชื่อหรือไม่ จากวันนั้นถึงวันนี้ ผ่านมา 18 ปีแล้ว คอมมูนเพศหลากหลายก็ยังไม่สามารถเลือกคำนำหน้านามเองได้ เพราะ “กฎหมายไม่รองรับ”

ตัดภาพกลับมาในปี 2565 กลุ่มคนหลากหลายยังเรียกร้องสิทธิขั้นพื้นฐานมากๆ นี้ไม่ต่างการประกาศใช้ พ.ร.บ.สมรสเท่าเทียมที่มีการลงชื่อกว่า 300,000 รายชื่อ แต่ก็ถูกรัฐไทยปัดตกไป ซึ่งมีหน่วยงานมากมายต่างพูดถึงการ “เปลี่ยนคำนำหน้านาม” ให้เกิดขึ้นได้จริง ทั้งภาคประชาสังคมและเอกชนต่างส่งเสียงเรื่องนี้อย่างเป็นวงกว้าง เช่น มูลนิธิข้ามเพศบันดาลใจของแอน-จักรพงษ์ จักราจุฑาธิบดิ์ ที่เคยจัดงานแถลงข่าวและการล่ารายชื่อเมื่อปี 2562 แต่ก็เงียบหายไป หรือความพยายามผลักดันกฎหมายในหัวเรื่องเดียวกันของธัญวัจน์ กมลวงศ์วัฒน์ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร และการส่งเสียงสำคัญจากนักกิจกรรมเพื่อความเท่าเทียมทางเพศหลายๆ กลุ่ม

แต่เราก็ยังไม่มีหวังกับเรื่องนี้อยู่ดี แม้ว่านิด้าโพลจะเคยทำผลสำรวจมาแล้ว และประชาชนกว่า 54.49 เปอร์เซนต์ จะเห็นด้วยกับการเปลี่ยนคำนำหน้าของผู้มีความหลากหลายทางเพศก็ตามที เราเลยขอซูฮกในความ “มาก่อนกาล” ของฉัตร สินสืบผล ผู้แต่งเพลงนี้ที่มองขาดมากๆ ว่าเรื่องของการเปลี่ยนคำนำหน้านามในไทยจะไม่มีทางไปไหน และแมงปอที่ใช้เพลงลูกทุ่งสะท้อนการถูกกดทับของเพศหลากหลายที่ยังทำงานและสร้างความตระหนักได้ดีจนถึงปัจจุบัน

“บุญแม้นเปลี่ยนเป็นแนนซี่ได้ แต่ไม่อาจเปลี่ยนนายให้เป็นนางสาว”

IMAGE: NOPPORN SILVERGOLD