ข่าวลือสงครามโลก VS ข่าวจริงวิกฤตเอลนีโญ่ ที่คนแทบไม่สนใจ

ท่านผู้อ่านทุกท่านครับ ช่วงสัปดาห์ที่ผ่านมา หากใครไถหน้าจอสมาร์ทโฟนตามอ่านข่าวสารบ้านเมือง คงจะได้เห็นอาการ “กระต่ายตื่นตูม” ระดับชาติกันไปแล้ว กับกระแสข่าวที่ว่ารัฐบาล 17 ประเทศและสหภาพยุโรป ออกประกาศเตือนให้พลเมืองกักตุนอาหารและของใช้จำเป็นอย่างน้อย 3-7 วัน

ข่าวนี้ถูกปั่นและปรุงแต่งผ่านโซเชียลมีเดียจนไหลพรั่งพรู บิดเบี้ยวผิดเพี้ยนไปไกลถึงขั้นลือกันว่าสงครามโลกครั้งที่ 3 กำลังจะระเบิด ผู้คนพากันตื่นตระหนกจนลืมตระหนักไปว่า สิ่งที่กำลังจะมาถึงตัวและหลีกหนีไม่พ้นอย่างแน่นอนนั้น… ไม่ใช่จรวดหรือขีปนาวุธที่ไหนเลย

ก่อนอื่น ผมอยากชวนท่านผู้อ่านดึงสติกลับมามองข้อเท็จจริงกันก่อนว่า ทำไมจู่ๆ ชาติมหาอำนาจถึงนัดกันออกมาเตือนพลเมือง ความเป็นจริงก็คือ ประเทศกลุ่มนี้เขากำลังซักซ้อมความพร้อมระดับชาติ หรือที่ฝรั่งเรียกว่า National Resilience เพื่อรับมือกับวิกฤตโครงสร้างพื้นฐานขัดข้อง ไม่ว่าจะเป็นภัยคุกคามทางไซเบอร์ที่อาจทำให้ระบบไฟฟ้าดับทั้งเมือง หรือภัยพิบัติทางธรรมชาติที่เกิดฉับพลัน

เขาแนะให้ชาวบ้านตุนเสบียงและน้ำดื่มไว้ดูแลตัวเองใน 72 ชั่วโมงแรก เพื่อที่ภาครัฐจะได้ไม่ต้องพะว้าพะวงกับการแจกจ่ายถุงยังชีพ และเอาสรรพกำลังไปแก้ปัญหาใหญ่ระดับโครงสร้าง นี่คือหลักการบริหารจัดการวิกฤตแบบประเทศที่เจริญแล้ว ไม่ใช่การเตรียมลงหลุมหลบภัยนิวเคลียร์อย่างที่มโนกันไปเอง

นั่นคือความเป็นจริงที่ถูกปั่นจนเละเทะ ทีนี้หันกลับมาดูสิ่งที่พวกเราคนไทยต้องเผชิญหน้าแน่ๆ แบบไม่ต้องพึ่งคำทำนายของหมอดูสำนักไหน มหันตภัยเงียบที่ชื่อว่า “ซูเปอร์เอลนีโญ”

ซูเปอร์เอลนีโญไม่ใช่แค่เรื่องของอากาศร้อนจนเหงื่อตก แต่มันคือสภาวะความผันผวนของสภาพภูมิอากาศที่จะทำให้ฝนทิ้งช่วงยาวนาน แหล่งน้ำเหือดแห้ง และอุณหภูมิพุ่งสูงจนพืชผลทางการเกษตรเกิดภาวะช็อก ผลผลิตเสียหายเป็นวงกว้าง สิ่งที่จะตามมาติดๆ คือภาวะอาหารขาดแคลนและสินค้าราคาแพงหูฉี่ นี่คือ “Supply Shock” ที่จะทะลวงกระเป๋าสตางค์ของคนไทยทุกคนอย่างเลือดเย็น เราตื่นตัวกับข่าวยุโรปกักตุนอาหารเพราะกลัวสงคราม แต่เรากลับเดินทอดน่องรับลมร้อน ทั้งที่ซูเปอร์เอลนีโญกำลังจะทำให้ข้าวสารกระสอบต่อไปในบ้านคุณแพงขึ้นอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้

เห็นความย้อนแย้งไหมครับ ?

ความร้ายแรงระดับนี้ เกิดขึ้นแน่ๆ เพียงแต่จะลากยาวบอบช้ำแค่ไหนเท่านั้น หันไปมองบนหอคอยงาช้างของภาครัฐ เราเห็นความพยายามในการตั้งคณะกรรมการ ร่างแผนยุทธศาสตร์บริหารจัดการน้ำระดับชาติ สั่งการผ่านหน้ากระดาษอย่างขะมักเขม้น ซึ่งในทางปฏิบัติจริง จะขับเคลื่อนได้กี่เปอร์เซ็นต์ หรือจะติดหล่มระบบราชการจนน้ำเหือดแห้งไปก่อนก็ยังเป็นที่กังขา แต่สิ่งที่ภาครัฐ “สอบตก” อย่างสิ้นเชิง คือการลงมาเตือนพลเมืองตาดำๆ ให้เตรียมพร้อมรับมือระดับครัวเรือน รัฐไม่เคยออกมาบอกชาวบ้านด้วยภาษาที่เข้าใจง่ายว่าต้องเตรียมตัวอย่างไรเมื่อวิกฤตอาหารแพงกำลังจะมาเยือน

จริงอยู่ที่รัฐบาลอาจไม่อยากให้ประชาชนตื่นตระหนก แต่ความเงียบเชียบก็นำมาซึ่งความประมาท น่าเสียดายที่รัฐบาลไทยไม่รู้จักฉวยวิกฤตข่าวลือระดับโลกนี้ มาพลิกเป็นโอกาสในการสร้าง “ความตื่นรู้” ให้กับคนในชาติ หากคนไทยได้รับการชี้แนะให้เตรียมตัวรับมือภัยแล้งและวิกฤตค่าครองชีพได้อย่างแข็งแกร่ง ภาระที่รัฐจะต้องมาคอยแจกเงินเยียวยาหรือวิ่งส่งรถน้ำในอนาคตก็จะลดลงไปมหาศาล

ในเมื่อพึ่งจมูกรัฐหายใจลำบาก ชาวบ้านตาดำๆ อย่างเราก็ต้องเตรียม “รับแรงกระแทก” ด้วยตัวเองตั้งแต่บัดนี้ครับ แทนที่จะไปกวาดซื้อบะหมี่กึ่งสำเร็จรูปตามฝรั่ง เราควรหันมาตั้งป้อมสู้ภัยแล้งกันแบบนี้ดีกว่า

สำรองน้ำตั้งแต่หัววัน: อย่ารอให้ก๊อกแห้งแล้วค่อยวิ่งหาซื้อแท็งก์น้ำ ซ่อมท่อที่รั่วซึมในบ้านให้หมดตั้งแต่วันนี้ และหาถังเก็บน้ำสำรองไว้ให้พอใช้ในครอบครัวอย่างน้อย 1-2 สัปดาห์ เพราะถ้าน้ำประปาไม่ไหล รถน้ำของเทศบาลก็ช่วยคุณไม่ได้ทันใจหรอกครับ

ปรับวิถีเกษตรหนีตาย: ใครทำไร่ทำนา เลิกฝันถึงพืชที่ต้องใช้น้ำเยอะไปก่อนเลย หันมาปลูกพืชทนแล้ง ใช้วัสดุคลุมดินรักษาความชื้นหน้าดิน หรือลงทุนทำระบบน้ำหยดดีกว่าปล่อยให้ต้นไม้แห้งตายคาตา

ตุนเงินสำรองรับของแพง: เอลนีโญมาเมื่อไหร่ ผลผลิตพัง พืชผักและเนื้อสัตว์จะราคาพุ่งกระฉูด สิ่งที่ควรตุนที่สุดตอนนี้คือ “เงินสด” และการหัดปลูกผักสวนครัวง่ายๆ ในกระถางหลังบ้าน เพื่อลดรายจ่ายค่ากับข้าวรายวัน

นี่แหละครับคือการ “กักตุน” และ “เตรียมพร้อม” ที่เข้ากับบริบทประเทศไทยที่สุด ไม่ต้องรอให้ใครมาประกาศเตือน เพราะความหิวและความแห้งแล้ง มันไม่เคยปรานีใครครับ !