วิเคราะห์เชิงยุทธศาสตร์ อ่านเกมทรัมป์ให้ขาด กรณีความขัดแย้งไทย – กัมพูชา

การวิเคราะห์เชิงยุทธศาสตร์ (Strategic Assessment) เพื่อช่วยให้ไทย “อ่านเกมให้ขาด” จากความไม่สอดคล้องกันระหว่าง คำแถลงของประธานาธิบดีทรัมป์ กับ คำแถลงของนายกรัฐมนตรีอนุทิน หลังการโทรศัพท์เกี่ยวกับสถานการณ์ความขัดแย้งไทย–กัมพูชา

1) ทำไมคำแถลงของทรัมป์กับอนุทิน “ไม่ตรงกัน”

ความไม่สอดคล้องนี้ ไม่ใช่อุบัติเหตุด้านการสื่อสาร แต่สะท้อนว่า

ทั้งสองฝ่าย “พูดกับคนละผู้ฟัง และเล่นเกมคนละกระดาน”

• ฝั่งทรัมป์: สื่อสารเชิงการเมืองส่วนบุคคล (Personalized Politics)

• ฝั่งไทย: สื่อสารเชิงรัฐ (State-based / National Interest)

2) วาระ “ส่วนตัว” ของทรัมป์ต่อกัมพูชา (Trump’s Personal Agendas)

ทรัมป์ไม่ได้มองกัมพูชาในฐานะ “รัฐเอกราชขนาดเล็กในอาเซียน”

แต่เป็นหมากตัวหนึ่งในเกมผลประโยชน์ส่วนตัวและการเมืองภายในสหรัฐ

(1) Narrative ของ “Peace Broker”

ทรัมป์ต้องการภาพว่า

“ผมโทรศัพท์ครั้งเดียว ความขัดแย้งก็ต้องหยุด”

• ใช้เอเชียตะวันออกเฉียงใต้เป็นเวทีสร้างเครดิตทางการเมือง

• ไม่สนใจความซับซ้อนของ Hybrid Warfare หรือ Grey Zone

(2) Deal-maker Mindset

ทรัมป์มองรัฐเล็ก ๆ เป็น ดีล ไม่ใช่ พันธมิตร

 • ไทย = leverage ทางเศรษฐกิจ / การค้า

 • กัมพูชา = จุดต่อรอง ไม่ใช่ฝ่ายที่ต้องรับผิด

(3) ไม่สนใจ ฮุน เซน แต่สนใจ “ความเงียบ”

ตราบใดที่:

 • ไม่มีข่าวรบหนัก

 • ตลาดไม่ผันผวน

 • ไม่มีแรงกดดันจากสื่ออเมริกัน

→ ทรัมป์ ไม่แยกแยะว่าใครเป็นฝ่ายยั่วยุ

3) วาระ “เชิงโครงสร้าง” ของสหรัฐต่อกัมพูชา (Actual US Strategic Agendas)

ต่างจากทรัมป์ รัฐสหรัฐ (State Apparatus) มองกัมพูชาแบบ ระยะยาว

(1) China Containment โดยไม่ผลักกัมพูชาออกจากโต๊ะ

 • กัมพูชา = จุดยุทธศาสตร์ของจีนในลุ่มน้ำโขง

 • ฐานเรือเรียม (Ream Naval Base) คือความกังวลหลัก

 • สหรัฐไม่ต้องการให้ไทย “ผลักกัมพูชาไปอยู่กับจีน 100%”

(2) รักษา ASEAN Centrality (ในนาม)

สหรัฐต้องการภาพว่า:

 • ไม่เลือกข้าง

 • สนับสนุนการเจรจา

 • ไม่สนับสนุนการใช้กำลัง

แม้ในทางปฏิบัติจะรู้ดีว่า ฮุน เซน ใช้ Hybrid Warfare

(3) ไทย = Strategic Partner ที่ต้อง “ควบคุมได้”

สหรัฐเชื่อว่า:

 • ไทย rational

 • ไทยไม่ rogue

 • ไทยรับแรงกดดันได้

→ จึงกดดันไทย มากกว่ากัมพูชา

4) จุดอันตรายสำหรับไทย หาก “อ่านทรัมป์ = อ่านสหรัฐ” (นี่คือกับดักเชิงยุทธศาสตร์)

หากไทยคิดว่า… => ความเสี่ยง

ทรัมป์ = นโยบายสหรัฐ => อ่านเกมผิด

หยุดเพื่อเอาใจ => เสีย Deterrence

สหรัฐจะกดเขมร => ไม่มีวันเกิด

ความเงียบ = สันติ  => Hybrid Warfare จะหนักขึ้น

5) สิ่งที่ไทยควรทำ: Strategic Mapping & Direction

(1) แยก “Trump Track” กับ “US State Track”

 Trump Track:

 • รับฟัง

 • ไม่ปะทะ

 • ไม่ผูกมัด

 US State Track (DoS / DoD / Indo-Pacific Command):

 • ทำงานเชิงเอกสาร

 • ใช้หลักฐาน

 • อธิบาย Hybrid Aggression อย่างเป็นระบบ

(2) เปลี่ยนกรอบการพูดจาก “Ceasefire” → “Hybrid De-escalation”

ไทยต้องย้ำว่า:

 • ปัญหาไม่ใช่การยิงปะทะอย่างเดียว

 • แต่คือ IO , UAV, การยั่วยุพลเรือน , ทุ่นระเบิด , PMC

(3) ไม่ยอมรับ “False Symmetry”

 • ไทย = ป้องกันอธิปไตย

 • กัมพูชา = ผู้ยั่วยุเชิงระบบ

ต้องทำให้ชัดในทุก Track

(4) ใช้ ASEAN + Multilateral Shield

 • ดึงอาเซียน

 • ดึง Track II

 • ดึง UN mechanisms เฉพาะเรื่อง (mines / civilians / UAV violations)

6) บทสรุปเชิงยุทธศาสตร์ (Key Takeaway)

ทรัมป์ต้องการภาพ “คนหยุดสงคราม”

สหรัฐต้องการ “ควบคุมดุลอำนาจจีน”

ไทยต้องการ “หยุดการรุกรานแบบ Hybrid โดยไม่เสียอธิปไตย”

สามวาระนี้ ไม่ตรงกัน

ดังนั้น

ไทยต้องไม่เล่นตาม Narrative ของทรัมป์

แต่ต้องออกแบบ Strategy ที่อยู่เหนือการเมืองบุคคล

บทความโดย พลเอก เจิดวุธ คราประยูร