สหรัฐฯประกาศ เลื่อนโจมตีอิหร่าน 2 สัปดาห์

สหรัฐฯประกาศ เลื่อนโจมตีอิหร่าน 2 สัปดาห์ แลกเปิดช่องแคบฮอร์มุซ หลังปากีสถานเป็นตัวกลางเจรจา

ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ แห่งสหรัฐอเมริกา ได้ประกาศระงับปฏิบัติการทางทหารและแผนการทิ้งระเบิดโจมตีอิหร่านเป็นการชั่วคราวเป็นระยะเวลา 2 สัปดาห์ เพื่อเปิดทางสู่การเจรจาสันติภาพระยะยาว โดยมีเงื่อนไขสำคัญคือ อิหร่านจะต้องเปิดเส้นทางเดินเรือในช่องแคบฮอร์มุซโดยทันที

การประกาศในครั้งนี้ถือเป็นการลดระดับความตึงเครียด หลังจากที่ก่อนหน้านี้ไม่กี่ชั่วโมง ทรัมป์เพิ่งขีดเส้นตายและขู่ว่าหากอิหร่านไม่ยอมทำตามข้อเรียกร้อง “อารยธรรมทั้งมวลอาจถึงคราวล่มสลาย”

1. เบื้องหลังการเจรจาและแถลงการณ์ของสหรัฐฯ

ทรัมป์ได้เปิดเผยข้อความผ่านแพลตฟอร์ม Truth Social โดยระบุว่า การตัดสินใจหยุดยิงครั้งนี้ เกิดขึ้นภายหลังการหารือร่วมกับ นายกรัฐมนตรี เชห์บาส ชารีฟ และ จอมพล อาซิม มูเนียร์ แห่งปากีสถาน ซึ่งทำหน้าที่เป็นคนกลางในการช่วยเจรจาและร้องขอให้ระงับการทิ้งระเบิด ใจความสำคัญจากแถลงการณ์ของทรัมป์ระบุว่า

“ภายใต้เงื่อนไขที่สาธารณรัฐอิสลามอิหร่านต้องยินยอมที่จะเปิดช่องแคบฮอร์มุซอย่างสมบูรณ์ทันทีและปลอดภัย ผมตกลงที่จะระงับการทิ้งระเบิดและโจมตีอิหร่านเป็นเวลา 2 สัปดาห์ นี่จะเป็นการหยุดยิงของทั้งสองฝ่าย”

ทรัมป์ยังระบุเสริมด้วยว่า สหรัฐฯ ได้บรรลุและทำได้เกินเป้าหมายทางทหารทั้งหมดแล้ว และเชื่อว่าปัญหาที่ยืดเยื้อนี้ใกล้จะได้รับการแก้ไขเพื่อนำไปสู่สันติภาพในตะวันออกกลาง

2. ข้อเสนอสันติภาพ 10 ประการจากอิหร่าน

ก่อนหน้าการประกาศหยุดยิง อิหร่านได้ส่งข้อเสนอ 10 ประการผ่านทางรัฐบาลปากีสถาน แม้ว่าทรัมป์จะเคยออกมาวิจารณ์ว่าข้อเสนอนี้ “ยังไม่ดีพอแต่ถือเป็นก้าวสำคัญ” ทว่าในแถลงการณ์ล่าสุด ทรัมป์ยอมรับว่าข้อเสนอนี้เป็น “พื้นฐานที่ใช้งานได้จริงในการนำไปเจรจาต่อ”

จากรายงานของสื่อต่างประเทศ (เช่น The New York Times และสื่อท้องถิ่นอิหร่าน) ข้อเสนอดังกล่าวมีเงื่อนไขที่น่าสนใจ ได้แก่:

ยุติการโจมตีทั้งหมด: สหรัฐฯ ต้องรับประกันว่าจะไม่มีการโจมตีอิหร่านอีกในอนาคต และอิสราเอลต้องยุติปฏิบัติการทางทหารต่อกลุ่มฮิซบอลเลาะห์ในเลบานอน

ยกเลิกการคว่ำบาตร: สหรัฐฯ ต้องยกเลิกมาตรการคว่ำบาตรทางเศรษฐกิจทั้งหมดต่ออิหร่าน

การเปิดช่องแคบฮอร์มุซแบบมีเงื่อนไข (ค่าผ่านทาง): อิหร่านยินยอมเปิดช่องแคบฮอร์มุซเพื่อให้เรือขนส่งสินค้าและน้ำมันสัญจรได้ตามปกติ แต่มีข้อแม้ว่าจะมีการเก็บ “ค่าผ่านทาง” ประมาณ 2 ล้านดอลลาร์สหรัฐต่อลำ

การฟื้นฟูประเทศ: รายได้จากการเก็บค่าผ่านทางดังกล่าวจะถูกแบ่งปันกับประเทศโอมาน เพื่อนำมาใช้ฟื้นฟูโครงสร้างพื้นฐานที่เสียหายจากการถูกโจมตี แทนการเรียกร้องค่าชดเชยทางสงครามจากสหรัฐฯ โดยตรง

3. บริบทและผลกระทบของความขัดแย้งตลอด 6 สัปดาห์ที่ผ่านมา

วิกฤตพลังงานโลก: ความขัดแย้งระลอกล่าสุดนี้ปะทุขึ้นตั้งแต่ช่วงปลายเดือนกุมภาพันธ์ที่ผ่านมา ส่งผลให้อิหร่านตอบโต้ด้วยการสกัดกั้นการเดินเรือในช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งเป็นเส้นทางขนส่งน้ำมันดิบกว่า 20% ของโลก ทำให้เกิดวิกฤตด้านพลังงานและส่งผลกระทบต่อตลาดเงินทั่วโลกอย่างรุนแรง

ท่าทีของอิสราเอล: สำนักข่าวรอยเตอร์อ้างอิงแหล่งข่าวจากเจ้าหน้าที่ทำเนียบขาวระบุว่า อิสราเอลก็ได้รับทราบและตกลงที่จะเข้าร่วมการหยุดยิงและระงับการโจมตีทางอากาศต่ออิหร่านเป็นเวลา 2 สัปดาห์ตามแนวทางของสหรัฐฯ เช่นเดียวกัน

ช่วงเวลา 2 สัปดาห์นับจากนี้ จะเป็นกรอบเวลาสำคัญหน้าสิ่วหน้าขวาน ที่สหรัฐฯ และอิหร่านจะใช้เพื่อเจรจารายละเอียดขั้นสุดท้ายของข้อตกลง ท่ามกลางความหวังของประชาคมโลกที่จะเห็นวิกฤตการณ์นี้ยุติลงอย่างเป็นรูปธรรม