ขริบกี พิธีกรรมว่าด้วยหญิงดี และยังมีในปัจจุบัน

อวัยวะเพศหญิงยาวราวศอกโผล่สะพรั่งเหนือเปลือกไม้หลายสิบต้นทั่วเมืองเกนต์ ประเทศเบลเยียมมาตั้งแต่ ปี พ.ศ. 2563 เป็นผลงานศิลปะร่วมสร้างสรรค์ของกลุ่มนักเรียนศิลปะ Vajinsky art และศิลปิน Owanto เพื่อรณรงค์ยุติการขริบอวัยวะเพศที่มักทิ้งบาดแผลทางกายและใจไว้ให้เด็กหญิง

การขริบเป็นพิธีกรรมที่ตัดคลิตอริสบางส่วนหรือทั้งหมดของเด็กสาวออก มักตัดส่วนอื่นร่วมด้วย ได้แก่ หนังหุ้ม แคมเล็ก และแคมใหญ่ ปัจจุบัน มีผู้หญิงจำนวนไม่น้อยที่ใช้ชีวิตอยู่กับปากช่องคลอดที่ถูกเย็บให้ปิดแคบลง ถูกเจาะ ขูด หรือถูกจี้ การปลิดเหล่านี้รวมเรียกว่าการขริบอวัยวะเพศหญิง (Female Genital Mutilation)

การขริบอวัยวะเพศเด็กหญิงโดยปราศจากเหตุผลทางการแพทย์ เกิดขึ้นเมื่อพวกเธออายุย่าง 6 – 7 ขวบ ผู้ปกครองจะจูงหรือล็อคร่างพวกเธอไปให้หมอตำแยเถืออวัยวะเพศด้วยใบมีดโกนหรือปลายมีดซึ่งบ่อยครั้งไม่ผ่านการฆ่าเชื้อ เมื่อเสร็จสรรพ หมอตำแยจะใช้ขี้เถ้าบดถูปากแผลสด ถือว่าเสร็จสิ้นการทำแผลและพิธีกรรม

เหตุว่าการขริบดังกล่าวอยู่เหนือการควบคุมโดยแพทย์ และบางครั้งก็ห่างไกลสุขอนามัยที่สะอาดและศัลยศาสตร์ที่ถูกต้อง แผลเป็นบนอวัยวะเพศของเด็กหญิงจึงเป็นสิ่งปกติ องค์การทุนเพื่อเด็กแห่งสหประชาชาติหรือยูนิเซฟรายงานว่าการขริบดังกล่าวนำไปสู่การติดเชื้อทางบาดแผล อาการปัสสาวะไม่ออก การตกเลือด อาการช็อค และเสียชีวิตได้

กระนั้น เด็กหญิงอายุก่อน 15 ปีต่างดาหน้าสมัครใจหรือถูกต้อนเข้าสู่การขริบที่ทิ้งอาการแทรกซ้อนนี้ ด้วยวัตถุประสงค์ที่ไม่เกี่ยวข้องกับศาสนา เพราะทั้งกุลอานและพระคัมภีร์ (ไบเบิล) ไม่ได้มีเนื้อหาระบุบังคับไว้แต่เป็นเพียงทางเลือก ศาสนายูดาห์และศาสนาสิขก็เช่นกัน

ส่วนเหตุผลที่เชื้อเชิญครอบครัวและเด็กหญิงเข้าสู่พิธีกรรมดังกล่าว คือความเชื่ออันมีอิทธิพลต่อจารีตท้องถิ่น เช่น เด็กหญิงที่ผ่านการขริบจะนำความบริสุทธิ์ไปยังครอบครัว และร่างกายที่เจ็บปวดก็จะพาผู้หญิงปฏิบัติตัวเรียบร้อยขึ้น ไม่โหยหาความสุขทางเพศ เป็นต้น กระนั้นการขริบก็ไม่ได้บริสุทธิ์จากแรงกดดันบีบบังคับเสียอย่างหมดจด

การขริบถือเป็นพิธีกรรมแรกรับ (Initiation Rites) เด็กหญิงที่ผ่านการขริบ ถือว่าเปลี่ยนสถานะและบทบาทเป็นหญิงสาวแล้ว รับภาระที่หนักขึ้นได้แล้ว ผู้หญิงที่ไม่เคยผ่านการขริบจะไม่สามารถรับมรดกหรือแต่งงานได้ การขริบยังทำหน้าที่คล้ายเป็นครั่งปิดผนึกจดหมาย โดยเจ้าบ่าวและญาติฝ่ายชายสามารถขอดูฝีเย็บปากช่องคลอดว่าเธอเคยผ่านการมีเพศสัมพันธ์ก่อนแต่งหรือไม่ หากฉีกขาด / ไม่พอใจก็ยกเลิกงานแต่งได้เลย

นอกจากนี้ การยอมรับว่าการขริบสามารถการันตีความเป็นสาวของเด็กหญิง ได้นำไปสู่การแต่งงานในวัยเด็ก (Child marriage) อันเป็นสาเหตุการออกจากระบบการศึกษา และเกี่ยวข้องกับการบังคับแต่งงาน (Forced marriage) ตามสถานะทางอำนาจของพ่อแม่ผู้ปกครองแม้กระทั่งเจ้าหนี้

ด้วยผลเสียต่อร่างกายและคุณภาพชีวิตของเด็กหญิงจำนวนมหาศาลทั่วโลก ยูนิเซฟและกองทุนประชากรแห่งสหประชาชาติจึงกำหนดให้วันที่ 6 กุมภาพันธ์ ของทุกปีเป็นวันต่อต้านการตัดอวัยวะเพศหญิงสากลนับตั้งแต่ปี พ.ศ. 2555

ผ่านมาแล้ว 10 ปี ยังพบเด็กหญิงและสตรีกว่า 200 ล้านคน ใน 31 ประเทศทั่วโลก (ยังไม่รวมประเทศไทย) ผ่านการขริบ หากผู้อ่านไม่มองประเด็นนี้เป็นเพียงเรื่องแปลก จน tag เพื่อนมากลั้นขำ แต่มีใจในการร่วมยุติพิธีกรรมดังกล่าวตามทางสร้างสรรค์ที่ถนัด ลองค้นหาข้อมูลเพิ่มเติมจากแฮชแทก EndFGM เพื่อต่อยอดครับ