ถอดบทเรียน 5 ข้อคิด ชีวิต “ฉลอง เรี่ยวแรง” จากนักการเมืองรอบจัด สู่ผู้ต้องหาคดีฆาตกรรม

หากจะกล่าวถึงชื่อของ “ฉลอง เรี่ยวแรง” ในแวดวงการเมืองไทย เขาคือตัวแทนของความเก๋าเกม การเอาตัวรอด อดีตบ้านใหญ่แห่งจังหวัดนนทบุรี และ 1 ในผู้สร้างตำนานงูเห่า ที่กลายเป็นศัพท์ทางการเมืองจนถึงปัจจุบัน

ชื่อของเขากลายเป็นข่าวดังอีกครั้ง แต่ไม่ใช่ในฐานะนักการเมือง หลังตกเป็นผู้ต้องหาคดีฆาตกรรม จากการก่อเหตุยิงอดีตเพื่อนรักอย่าง “พ.ต.อ.ธงชัย เย็นประเสริฐ” นายก อบจ.นนทบุรี จนเสียชีวิตเมื่อวันที่ 10 สิงหาคม 2569 ที่ผ่านมา

เส้นทางชีวิตที่พลิกผันจากหน้ามือเป็นหลังมือนี้ สะท้อนให้เห็นสัจธรรมของ “อำนาจ” และ “การเมือง” ได้อย่างลึกซึ้ง และนี่คือ 5 ข้อคิดสำคัญที่เราสามารถถอดบทเรียนได้จากชีวิตของเขา ดังต่อไปนี้

1. การปรับตัว และการเปลี่ยนแปลงของยุคสมัย

ชีวิตการเมืองของฉลองเริ่มต้นจากรากหญ้าอย่างแท้จริง ตั้งแต่การเป็นผู้คุมเรือนจำนนทบุรี ขับวินมอเตอร์ไซค์รับจ้าง และทำธุรกิจส่วนตัว ประสบการณ์เหล่านี้หล่อหลอมให้เขารู้จักชาวบ้านทุกระดับชั้น เกิดเป็นเครือข่ายอุปถัมภ์ “ใจถึงพึ่งได้” ที่ทำให้เขายึดครองพื้นที่นนทบุรีได้ยาวนาน

แต่เมื่อยุคสมัยเปลี่ยนผ่าน นนทบุรีขยายตัวเป็นเมืองใหญ่ เต็มไปด้วยคนรุ่นใหม่และหมู่บ้านจัดสรร กระแสความนิยมจึงเปลี่ยนจากการเมืองเชิงอุปถัมภ์ไปสู่การเมืองเชิงอุดมการณ์

ความพ่ายแพ้ซ้ำซากในการเลือกตั้งปี 2562 และ 2566 คือเครื่องยืนยันว่า หากไม่ยอมรับและปรับตัวให้ทันพลวัตของสังคม บารมีเก่าที่เคยสั่งสมมาก็ไม่อาจต้านทานความเปลี่ยนแปลงได้

2. ราคาที่แสนแพงของการเมืองแบบ “นักเลง-ใจถึง”

การเป็นนักการเมืองสไตล์ “ใจถึงพึ่งได้” ที่ต้องคอยดูแลอุ้มชูเครือข่ายและชาวบ้านในพื้นที่ ปฏิเสธไม่ได้ว่าต้องอาศัย “กระสุน” และทรัพยากรมหาศาลเป็นแรงขับเคลื่อน การรักษาภาพลักษณ์และบารมีในฐานะ “บ้านใหญ่” คือภาระต้นทุนที่หนักอึ้งและต้องจ่ายอย่างต่อเนื่องเพื่อหล่อเลี้ยงระบบอุปถัมภ์ให้คงอยู่

เมื่อถึงคราวที่ชีวิตพลิกผัน อำนาจทางการเมืองเสื่อมถอย และต้องเผชิญกับปัญหาสุขภาพเรื้อรัง สายป่านที่เคยยาวก็ย่อมมีวันตึงเครียดและร่อยหรอ การเมืองที่สร้างขึ้นจากระบบผลประโยชน์นั้นเปราะบางอย่างยิ่ง เพราะเมื่อทรัพยากรขาดมือ ความสัมพันธ์ที่เคยพึ่งพากันได้ก็พร้อมจะแปรเปลี่ยนเป็นความขัดแย้ง

ความกดดันจากการแบกรับต้นทุนที่มองไม่เห็นเหล่านี้ คือราคาอันแสนแพงที่บีบคั้นให้อดีตผู้ยิ่งใหญ่ต้องเดินเข้ามุมอับ และนำไปสู่โศกนาฏกรรมในท้ายที่สุด

3. สมการอำนาจที่ไม่มีคำว่า “มิตรแท้”

ความสัมพันธ์ระหว่าง “ฉลอง” กับ “พ.ต.อ.ธงชัย” คือภาพจำลองของประโยคที่ว่า “ไม่มีมิตรแท้และศัตรูถาวรทางการเมือง” จากอดีตเพื่อนรักที่เคยสนับสนุนกันเป็นอย่างดี แต่เมื่อผลประโยชน์ทางการเมืองเริ่มทับซ้อนและจัดสรรกันไม่ลงตัว ความสัมพันธ์จึงเริ่มเปลี่ยนแปรไป

โดยรอยร้าวเริ่มปรากฏให้เห็นชัดเจนในการเลือกตั้ง นายก อบจ. ปี 2563 ที่ “ฉลอง” ตัดสินใจตั้ง “กลุ่มพลังนนท์” ลงแข่งกับ “พ.ต.อ.ธงชัย” แชมป์เก่า ฉลองจะพ่ายแพ้ยับเยินและจบที่อันดับ 3 ซึ่งเหตุการณ์ครั้งนั้นอาจกลายเป็นความแค้นฝังลึก ที่ถูกผสมโรงกับเรื่องอื่นๆ ในเวลาต่อมา จนนำไปโศกนาฏกรรมในที่สุด

4. ความยึดติดและกับดักของอดีตที่รุ่งเรือง

ความเก๋าเกมของ “ฉลอง” พิสูจน์ได้จากการเป็นคนการเมืองที่เอาตัวรอดได้ในทุกสถานการณ์ เขาผ่านการสังกัดพรรคการเมืองมาไม่ต่ำกว่า 9 พรรค (ประชากรไทย, ราษฎร, ชาติพัฒนา, ไทยรักไทย, ประชาราช, เพื่อไทย, พลังประชารัฐ และภูมิใจไทย)

และที่โด่งดังที่สุดคือการเป็นหนึ่งในขบวนการงูเห่า ที่แหกมติพรรคประชากรไทยไปโหวตสนับสนุนให้ “ชวน หลีกภัย” เป็นนายกรัฐมนตรีในปี 2540 ทำให้เขาได้รับตำแหน่งที่ปรึกษารัฐมนตรี

“ฉลอง” คือคนที่ใช้ประโยชน์จาก “อำนาจ” ได้อย่างถึงแก่น แต่ในทางกลับกัน เมื่อถึงจุดที่อำนาจเสื่อมถอย เขาก็ไม่สามารถ “ปล่อยวาง” และยอมรับสถานะขาลงของตนเองได้ การยึดติดกับบารมีในอดีตจึงกลายเป็นกับดักที่บีบให้เขาเลือกแก้ปัญหาด้วยอารมณ์และความรุนแรง

5. ความไม่แน่นอนของชีวิต

นี่อาจเป็นข้อคิดที่เจ็บปวดและทรงพลังที่สุด ชายผู้ที่เริ่มต้นชีวิตข้าราชการจากการเป็น “ผู้คุมเรือนจำ” สามารถไต่เต้าทะยานขึ้นไปถึงจุดสูงสุด เป็น สส. 3 สมัย เป็นผู้กว้างขวางในระดับมากบารมี แต่ในช่วงบั้นปลายโชคชะตากลับพลิกผัน นำพาเขากลับไปสู่เรือนจำอีกครั้ง

ชีวิตของ “ฉลอง เรี่ยวแรง” จึงเป็นอีกบทเรียนการเมืองที่ถูกจารึกไว้เพื่อเตือนสติผู้มีอำนาจทุกคนว่า อำนาจและบารมีเป็นเพียงสิ่งชั่วคราว แต่ผลแห่งการกระทำนั้น จะสลักติดตัวเราไปตลอดกาล

บทความโดย ศราวุธ เอี่ยมเซี่ยม