เจาะลึก Creator Economy จะโดดเด่นได้อย่างไร ในยุคที่คอนเทนต์ล้นตลาด ?

ปัจจุบันโลกออนไลน์ได้กลายเป็นสมรภูมิธุรกิจที่ขับเคี่ยวกันด้วยเม็ดเงินและความสนใจของผู้คน ซึ่งถูกควบคุมด้วยฟันเฟืองที่มองไม่เห็นอย่างอัลกอริทึม ข้อมูลจาก “คุณยุคลธร ไตรทิพพิสมัย” ผู้บริหาร Another Dot และอดีต Marketing Lead ของ TikTok ประเทศไทย ได้ชี้ให้เห็นถึงความเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้างของวงการสื่อ ที่ท้าทายให้คนทำคอนเทนต์ต้องเร่งปรับตัว หากไม่อยากถูกคลื่นของเทคโนโลยีและอัลกอริทึมกลืนกิน

1. ฟองสบู่คอนเทนต์ : เมื่อพื้นที่ถูกแย่งชิงและมูลค่าที่ร่วงหล่น

หากมองภาพรวมของตลาดในประเทศไทย ตัวเลขประชากรที่กระโดดเข้ามาเป็นครีเอเตอร์และอินฟลูเอนเซอร์นั้นพุ่งสูงถึง 9-10 ล้านคน หรือคิดเป็น 14% ของประชากรทั้งประเทศ

ปริมาณคนที่มหาศาลนี้นำมาซึ่ง “ภาวะคอนเทนต์ล้นทะลัก” (Content Overload) โดยประเมินว่าหากมีครีเอเตอร์เพียง 0.1% อัปโหลดผลงาน จะมีคอนเทนต์เกิดใหม่สูงถึง 100,000 ชิ้นต่อวัน

การแข่งขันที่ดุเดือดทำให้แพลตฟอร์มเริ่มลดการมองเห็น (Reach) และส่งผลสะเทือนถึงเรทค่าตัวของอินฟลูเอนเซอร์บางกลุ่ม จากที่เคยพุ่งสูงถึง 20,000 กว่าบาทต่อคลิป กลับร่วงหล่นลงมาเหลือเพียง 3,000 บาทภายในเวลาแค่ 2 ปี

ทว่าในวิกฤตก็ยังมีโอกาส เพราะเม็ดเงินในตลาด Influencer Marketing ยังคงสะพัดสูงถึง 1-2 หมื่นล้านบาท เมื่อแบรนด์ใหญ่เริ่มโยกงบโปรดักชันภาพยนตร์โฆษณาแบบเดิม มาอัดฉีดให้ช่องทางดิจิทัลและตัวครีเอเตอร์โดยตรงแบบครึ่งต่อครึ่ง

2. พฤติกรรมผู้บริโภคยุคใหม่ : สมาธิสั้นลง แต่ค้นหาความจริงลึกขึ้น

ความท้าทายไม่ได้มีแค่เรื่องคู่แข่งที่เพิ่มขึ้น แต่พฤติกรรมของผู้บริโภคยุคปัจจุบันก็เปลี่ยนแปลงไปอย่างสิ้นเชิง สมาธิในการจดจ่อของมนุษย์ลดลงอย่างน่าตกใจ จาก 8 วินาทีในอดีต เหลือเพียง 3 วินาที วิดีโอสั้นจึงกลายเป็นผู้ชนะในยุคนี้

ขณะเดียวกัน กลุ่มผู้บริโภค Gen Z ได้สร้างบรรทัดฐานใหม่ด้วยการใช้ TikTok เป็นเครื่องมือค้นหาข้อมูลแทน Google และกว่า 40% ของผู้ใช้งานให้ความสำคัญกับการอ่านคอมเมนต์เพื่อตรวจสอบมุมมองของผู้อื่น

นอกจากนี้ ผู้บริโภคยุคใหม่ยังไม่ได้คล้อยตามคำโฆษณาง่ายๆ อีกต่อไป แต่กลายร่างเป็น “ผู้บริโภคสายพันธุ์นักวิทยาศาสตร์” ที่ต้องการข้อมูลเชิงประจักษ์และการอ้างอิงที่เชื่อถือได้

3. ถอดรหัส Algorithm : กุญแจสู่ความไวรัลที่ไม่ได้วัดแค่ยอดติดตาม

โครงสร้างการนำเสนอคอนเทนต์ในปัจจุบัน ถูกย้ายจาก Social Graph (เห็นคอนเทนต์จากเพื่อนหรือเพจที่ติดตาม) มาเป็น Interest Graph (เห็นคอนเทนต์ตามความสนใจ) อย่างเต็มรูปแบบ จำนวนผู้ติดตามหลักล้านอาจไร้ความหมาย หากคอนเทนต์ไม่ตอบโจทย์ความสนใจของผู้ชม

เบื้องหลังการกระจายคอนเทนต์ถูกควบคุมด้วย “Algorithm Point” โดยระบบจะทดสอบกับผู้ดู 300 คนแรก ซึ่งการกดไลก์ได้เพียง 1 คะแนน การคอมเมนต์ได้ 2 คะแนน และการแชร์ได้ 3 คะแนน

แต่สิ่งที่อัลกอริทึมให้ค่าสูงสุดคือ “การดูจนจบ” (4 คะแนน) และ “การดูซ้ำ” (5 คะแนน) คอนเทนต์ที่สามารถสะกดให้คนหยุดดูและวนดูซ้ำได้ จึงจะถูกเปิดประตูสู่ความไวรัลอย่างแท้จริง

4. กลยุทธ์ 3I และการก้าวสู่ “Community Leader”

เพื่อเอาชนะความสนใจที่แสนสั้นและตอบโจทย์ผู้บริโภคที่ต้องการความจริง ครีเอเตอร์ต้องงัดกลยุทธ์ 3I ออกมาใช้ ได้แก่

Interpreter (นักแปลเรื่องยาก) : ต้องสามารถย่อยข้อมูลที่ซับซ้อนให้กลายเป็นภาษาที่คนทั่วไปเข้าใจได้ง่าย

 Illustrator (นักเล่าเรื่องให้เห็นภาพ) : นำเสนอข้อมูลผ่านภาพประกอบหรือวิดีโอที่ดึงดูดสายตา

Interactor (นักสร้างปฏิสัมพันธ์) : ต้องเข้าไปพูดคุยและสร้างบทสนทนาในช่องคอมเมนต์เพื่อสะสมคะแนนอัลกอริทึม

ท้ายที่สุดแล้ว ท่ามกลางกระแสการพัฒนาของเทคโนโลยี AI ที่เริ่มเข้ามาจัดการงานแมนนวล หรือแม้กระทั่งการสร้าง AI Avatar เพื่อถ่ายคลิปแทนมนุษย์ สิ่งที่เทคโนโลยียังไม่สามารถลอกเลียนแบบได้คือ ความเชื่อใจ (Trust), ความสัมพันธ์ (Relationship) และความคิดสร้างสรรค์ (Ideas)

เป้าหมายสูงสุดและทางรอดของครีเอเตอร์ในอนาคต จึงไม่ใช่แค่การปั่นยอดวิวฉาบฉวย แต่คือการยกระดับตัวเองสู่การเป็น “Community Leader” หรือ “หัวหน้าเผ่า” ที่มีแฟนคลับสายแข็งคอยสนับสนุนอย่างเหนียวแน่นนั่นเอง

ที่มา : การจัดอบรม “The Creators #2” โครงการอัพสกิลนักสร้างสรรค์เนื้อหาเพื่อส่งเสริมศักยภาพบุคลากรในอุตสาหกรรมภาพยนตร์ ละคร ซีรีส์ สารคดี และแอนิเมชัน ณ JAL City Bangkok Hotel โดยสมาพันธ์สมาคมวิชาชีพวิทยุกระจายเสียงและวิทยุโทรทัศน์ (RTBPF) และได้รับการสนับสนุนจากกรมส่งเสริมวัฒนธรรม โดยกระทรวงวัฒนธรรม