การเมืองไทย ปี 2568 ความพ่ายแพ้ของแดง ส้ม ชัยชนะของน้ำเงิน

ปี 2568 จะถูกจารึกในหน้าประวัติศาสตร์การเมืองไทย ไม่ใช่เพียงเพราะความผันผวนของตัวละครทางการเมือง แต่ในฐานะปีแห่ง “การเปลี่ยนผ่านเชิงโครงสร้างอำนาจ” ที่ชัดเจนที่สุดครั้งหนึ่ง

หากปี 2566 คือปีแห่งความหวังของฝ่ายเสรีนิยม ปี 2568 คือปีแห่งความเป็นจริงอันโหดร้ายที่ตอกย้ำว่า “กลไกอำนาจเก่า” และ “เครือข่ายระบบอุปถัมภ์” ยังคงเป็นผู้กำหนดชะตากรรมของประเทศ

1. สัญญาณเตือนภัยและความเปราะบางของ “เพื่อไทย”

ความพ่ายแพ้ของพรรคเพื่อไทยไม่ได้เกิดขึ้นชั่วข้ามคืนในวันที่ศาลรัฐธรรมนูญมีคำวินิจฉัยให้ แพทองธาร ชินวัตร พ้นจากตำแหน่งนายกฯ แต่สัญญาณชีพเริ่มแผ่วลงตั้งแต่ต้นปี 2568

(1) ผลักดันนโยบายเรือธงไม่สำเร็จ ผลงานเศรษฐกิจไม่เข้าเป้า 

รัฐบาลแพทองธารเริ่มต้นปีด้วยความเชื่อมั่น แต่กลับสะดุดขาตัวเองด้วยนโยบายเรือธง “ดิจิทัลวอลเล็ต” ที่ถูกเลื่อนแล้วเลื่อนอีก จนต้องประกาศชะลอโครงการเฟส 3 ในเดือนพฤษภาคม โดยอ้างปัจจัยภายนอกอย่างภาษีสหรัฐฯ  

ความล้มเหลวในการส่งมอบสัญญาประชาคมนี้ ไม่เพียงทำลายศรัทธาของฐานเสียงรากหญ้า แต่ยังเปลือยให้เห็นว่ารัฐบาลขาด “อิสระ” ในการบริหารจัดการงบประมาณอย่างแท้จริง 

(2) ภูมิทัศน์ท้องถิ่นที่เปลี่ยนไป 

ผลการเลือกตั้งนายก อบจ. เมื่อวันที่ 1 กุมภาพันธ์ เปรียบเสมือน “ระฆังเตือนภัย” แม้เพื่อไทยจะรักษาหน้าด้วยการชนะ 18 จังหวัด

แต่การที่พรรคภูมิใจไทยรุกคืบยึดครองพื้นที่ยุทธศาสตร์ได้ถึง 12 จังหวัด สะท้อนให้เห็นว่า “กระสุน” และ “บ้านใหญ่” ของค่ายสีน้ำเงิน ทรงอานุภาพกว่า “กระแส” ของเพื่อไทยในหลายพื้นที่  

นี่คือจุดเริ่มต้นของการถูกกัดเซาะฐานที่มั่นอย่างเงียบๆ  

2. “คลิปเสียงแพทองธาร – ฮุนเซน”

จุดเปลี่ยนที่แท้จริงของปีเกิดขึ้นจากวิกฤตความมั่นคงที่ถูกแปลงเป็นอาวุธทางการเมือง

(1) ความผิดพลาดส่วนบุคคลสู่หายนะของพรรค 

คลิปเสียงสนทนาระหว่างแพทองธารกับสมเด็จฮุน เซน ที่หลุดออกมาในช่วงวิกฤตชายแดนไทย-กัมพูชา คือสิ่งที่ฝ่ายอนุรักษ์นิยมและกลุ่มอำนาจเก่ารอคอย

การใช้ถ้อยคำที่ถูกตีความว่าด้อยค่ากองทัพและเอาใจผู้นำต่างชาติ กลายเป็นข้อหาฉกรรจ์ที่ไม่อาจแก้ตัว  สิ่งที่น่าสนใจคือ บทบาทของ สว. ที่รับลูกต่ออย่างรวดเร็วในการยื่นถอดถอน สะท้อนให้เห็นถึงการวางงานที่เป็นระบบ เพื่อเปิดทางไปสู่การเปลี่ยนแปลง   

(2) การเชือดเฉือนที่เลือดเย็น 

เมื่อศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยให้แพทองธารพ้นจากตำแหน่งในเดือนสิงหาคม พรรคเพื่อไทยตกอยู่ในสถานะ “สุญญากาศ” ไร้ผู้นำที่เข้มแข็ง ซ้ำร้ายในเวลาต่อมา “ทักษิณ ชินวัตร” ผู้นำจิตวิญญาณ ต้องกลับเข้าสู่เรือนจำ  

ในขณที่ “อนุทิน ชาญวีรกูล” และพรรคภูมิใจไทย ก้าวเข้ามาในฐานะ “แกนนำรัฐบาล” อย่างสมบูรณ์แบบ โดยไม่ต้องเปลืองแรงหาเสียงเลือกตั้งใหม่ จากการโหวตสนับสนุนของ “พรรคประชาชน” โดยไม่ขอเข้าร่วมรัฐบาล

3. พรรคประชาชนกับบทเรียน “โลกสวย” ในการเมืองเขี้ยวลากดิน

ความพ่ายแพ้ของพรรคประชาชนในปีนี้ ไม่ใช่เพราะขาดเสียงสนับสนุนหรือคะแนนนิยม แต่เพราะขาด “ความเท่าทัน” เกมการเมือง

(1) ดีลพิสดารที่สูญเปล่า 

การตัดสินใจโหวตสนับสนุนให้อนุทิน จัดตั้งรัฐบาลเพื่อแลกกับการเดินหน้าแก้รัฐธรรมนูญ คือความผิดพลาดทางยุทธศาสตร์ครั้งใหญ่ พรรคประชาชนหลงเชื่อในสัจจะทางการเมืองที่ไม่มีอยู่จริง สุดท้ายเมื่อถึงเวลาโหวตวาระสำคัญ ร่างแก้ไขรัฐธรรมนูญเพื่อตัดอำนาจ สว. กลับถูกคว่ำกลางสภา จากกลุ่ม สว. ที่ร่วมมือกับพรรคภูมิใจไทย

(2) ความโดดเดี่ยวในสนามจริง 

ผลเลือกตั้งท้องถิ่นที่ชนะเพียงจังหวัดเดียว (ลำพูน)  ตอกย้ำว่า แม้พรรคประชาชนจะครองพื้นที่โซเชียลมีเดียและความคิดคนรุ่นใหม่ แต่ยังไม่สามารถเจาะทะลุกำแพง “ระบบอุปถัมภ์” ในระดับปฏิบัติการได้ ทำให้เมื่อเข้าสู่โหมดแตกหัก พรรคประชาชนจึงไร้แต้มต่อในมือ  

4. ภูมิทัศน์ใหม่ก่อนการเลือกตั้ง 2569

ปี 2568 จบลงด้วยการยุบสภาของนายกฯ อนุทิน ในเดือนธันวาคม ไม่ใช่เพราะจนตรอก แต่เป็นการ “ชิงจังหวะ” เพื่อเข้าสู่สนามเลือกตั้งในวันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2569 ในฐานะผู้กุมอำนาจรัฐ 

ส่วนพรรคเพื่อไทย และพรรคประชาชน จำเป็นต้องถอนบทเรียนความพ่ายแพ้ตั้งแต่หลังการเลือกตั้งปี 2566 ถึงสิ้นปี 2568 เพื่อไม่ให้เป็นผู้แพ้ซ้ำซากอีกในเกมการเมืองปี 2569 ที่คาดว่าจะโหดอำมหิตและร้อนระอุยิ่งกว่าเดิมหลายเท่า